Μαγνητική και Αξονική Τομογραφία Καρδιάς

Ποια θεωρείται η καλύτερη εξέταση;

Σε πολλές περιπτώσεις θα σας ζητηθεί να υποβληθείτε σε Μαγνητική (CMR) ή Αξονική Τομογραφία Καρδιάς (MSCT). Πρόκειται για δύο εξετάσεις με πληθώρα ενδείξεων οι οποίες μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες για τη διάγνωση αλλά και την θεραπεία που θα ακολουθήσουμε. Ανήκουν στις νεότερες, αναίμακτες, μη επεμβατικές απεικονιστικές τεχνικές και η ομάδα του pericardium σας ενημερώνει και ελπίζει να λύσει όλες τις απορίες σας για αυτές τις εξειδικευμένες εξετάσεις.

Ποιες είναι οι ενδείξεις της Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς;

  • Μυοκαρδιοπάθειες
  • Μυοκαρδίτιδα
  • Έλεγχος βιωσιμότητας μυοκαρδίου
  • Διερεύνηση αιτίων καρδιακής ανεπάρκειας
  • Εκτίμηση αιμάτωσης μυοκαρδίου σε stress
  • Συγγενείς καρδιοπάθειες
  • Βαλβιδοπάθειες
  • Παθήσεις μεγάλων αγγείων
  • Παθήσεις περικαρδίου
  • Καρδιακοί όγκοι
  • Παρακολούθηση λειτουργίας μυοκαρδίου σε ασθενείς υπό καρδιοτοξική χημειοθεραπεία
  • Έλεγχος ανωμαλιών στεφανιαίων αρτηριών (ανώμαλη έκφυση, παρουσία ανευρύσματος)
  • Εκτίμηση του καρδιακού φορτίου σιδήρου σε ασθενείς με επανειλημμένες μεταγγίσεις
Χαρακτηρισμός ιστών μυοκαρδίου

Λειτουργικότητα

Φλεγμονή/οίδημα

Ουλή/ίνωση

Παρουσία θρόμβου

Ισχαιμία

Καρδιακό φορτίο σιδήρου

Αιματική ροή

Ποιες είναι οι ενδείξεις της Αξονικής Τομογραφίας Καρδιάς;

  • Διερεύνηση θωρακικού άλγους (σταθερή στηθάγχη, οξύ προκάρδιο άλγος)
  • Μέτρηση ασβεστίου στεφανιαίων αρτηριών
  • Διερεύνηση αθηρωμάτωσης στεφανιαίων αρτηριών
  • Διερεύνηση πρωτοεμφανιζόμενης καρδιακής ανεπάρκειας
  • Έλεγχος ανατομίας στεφανιαίων αρτηριών
  • Εκτίμηση ανατομίας συγγενών καρδιοπαθειών
  • Βαλβιδοπάθειες
  • Παθήσεις μεγάλων αγγείων
  • Καρδιακοί όγκοι
  • Παθήσεις περικαρδίου
  • Εκτίμηση πνευμονικών φλεβών πριν τη διενέργεια κατάλυσης κολπικής μαρμαρυγής - χαρτογράφηση πνευμονικών φλεβών πριν τη τοποθέτηση αμφικοιλιακού βηματοδότη
  • Ανίχνευση ισχαιμίας μυοκαρδίου
  • Μέτρηση κλασματικής εφεδρείας ροής στεφανιαίων αρτηριών (FFR)
Αξονική τομογραφία καρδιάς: Ανίχνευση και υπολογισμός φορτίου ασβεστίου
Αξονική τομογραφία καρδιάς: Διερεύνηση παρουσίας στεφανιαίας νόσου

Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς: Πώς πραγματοποιείται η εξέταση;

Ο μαγνητικός τομογράφος αποτελείται από ένα μεγάλο ισχυρό κυλινδρικό μαγνήτη, και χρησιμοποιεί κύματα ραδιοσυχνοτήτων και ένα λογισμικό για τη λήψη και επεξεργασία εικόνων εξαιρετικά υψηλής ευκρίνειας.
Επιτρέπει τη τρισδιάστατη απεικόνιση της καρδιάς και των μεγάλων αγγείων για την καλύτερη αξιολόγηση της ανατομίας και της λειτουργικότητας του μυοκαρδίου, των καρδιακών βαλβίδων και του αγγειακού συστήματος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται να πραγματοποιηθεί φλεβοκέντηση με λεπτό φλεβοκαθετήρα στο χέρι του ασθενούς, ώστε να γίνει η έγχυση του σκιαγραφικού (γαδολίνιο) το οποίο θα επιτρέψει τη λήψη εικόνων μεγαλύτερης ευκρίνειας.
O ασθενής ξαπλώνει στο κρεβάτι του μαγνητικού τομογράφου και φοράει ειδικά ακουστικά τόσο για την επικοινωνία με τον χειριστή και τον ιατρό όσο και για προστασία από το θόρυβο του μηχανήματος.

Ο καρδιακός ρυθμός παρακολουθείται καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέτασης.

Ο χειριστής δίνει σαφείς και απλές οδηγίες στον ασθενή ώστε να υπάρχει άρτια λήψη και ποιότητα εικόνων. Η συνεργασία του ασθενούς θεωρείται πολύ σημαντική καθώς χρειάζεται να παραμείνει ακίνητος καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέτασης.

Σε περιπτώσεις διερεύνησης ισχαιμίας του μυοκαρδίου χορηγείται ενδοφλέβια ειδική αγωγή, η οποία μιμείται τη κόπωση. Η χορήγηση της αγωγής διαρκεί 4-6 λεπτά και δύναται να προκαλέσει συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή, στηθαγχικό άλγος, αίσθημα έξαψης με άμεση βελτίωση μετά το τέλος της χορήγησης.

Η μαγνητική τομογραφία καρδιάς διαρκεί 30 έως 60 λεπτά ανάλογα με την ένδειξη.

Αξονική Τομογραφία Καρδιάς: Πώς πραγματοποιείται η εξέταση;

Ο Αξονικός Τομογράφος χρησιμοποιεί περιστρεφόμενες μηχανές ακτίνων Χ για τη λήψη εγκαρσίων τομών, οι οποίες απεικονίζονται σε ψηφιακή μορφή.
Αρχικά πραγματοποιείται φλεβοκέντηση με λεπτό φλεβοκαθετήρα στο χέρι του ασθενούς, ώστε να γίνει η έγχυση ιωδιούχου σκιαγραφικού.
Στη συνέχεια τοποθετούνται ηλεκτρόδια καρδιογράφου στο στήθος του ασθενούς για τον ηλεκτροκαρδιογραφικό συγχρονισμό του μηχανήματος.
Πριν την έναρξη της εξέτασης, ο ασθενής ξαπλώνει στο κρεβάτι του αξονικού τομογράφου σε συγκεκριμένη στάση. Είναι πολύ σημαντικό να αισθάνεται άνετα καθώς θα χρειαστεί να παραμείνει ακίνητος για αρκετά λεπτά.
Η χορήγηση του σκιαγραφικού μπορεί να προκαλέσει προσωρινά αίσθημα θερμότητας και μεταλλική γεύση.
Ο τεχνολόγος θα παρακολουθεί την καρδιακή συχνότητα κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Κατά διαστήματα θα ζητήσει από τον ασθενή να κρατήσει την αναπνοή του για 10-20 δευτερόλεπτα.

Η εξέταση διαρκεί 10-15 λεπτά αλλά μπορεί να διαρκέσει γύρω στη μια ώρα συμπεριλαμβανομένου του χρόνου προετοιμασίας του ασθενούς

Αντενδείξεις και παρενέργειες

Η Μαγνητική Τομογραφία δε χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία. Αποτελεί λοιπόν μία ασφαλή εξέταση για τη πλειοψηφία των ασθενών καθώς μπορεί να διενεργηθεί σε παιδιά, βρέφη και εγκύους. Εάν η εξέταση δεν είναι ιδιαίτερα επείγουσα, συνιστάται να αποφεύγεται το πρώτο τρίμηνο της κύησης.

Είναι ασφαλής για ασθενείς με στεφανιαίες ενδοπροθέσεις (stents) και τη συντριπτική πλειοψηφία των σύγχρονων προσθετικών καρδιακών βαλβίδων.
Κύρια αντένδειξη αποτελεί η παρουσία βηματοδότη/απινιδωτή μη συμβατού με το μαγνητικό πεδίο.
Η παρουσία καρδιακών αρρυθμιών (κολπική μαρμαρυγή, κοιλιακές αρρυθμίες- διδυμία) και η μη καλή συνεργασία του ασθενούς όσον αφορά την εκτέλεση των οδηγιών περιορίζουν τη διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου.
Το σκιαγραφικό μέσο που χρησιμοποιείται στη Μαγνητική Τομογραφία (γαδολίνιο) σπάνια μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως πονοκέφαλο, ναυτία και ζάλη ενώ εξαιρετικά σπάνια μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση.
Οι γυναίκες που θηλάζουν θα πρέπει να διακόψουν το θηλασμό για τουλάχιστον 24 ώρες μετά τη χορήγηση του σκιαγραφικού.
Η κλειστοφοβία θεωρείται αντένδειξη διενέργειας της Μαγνητικής Τομογραφίας.

Όπως με κάθε ακτινογραφία, έτσι και με την Αξονική Τομογραφία Καρδιάς ο ασθενής εκτίθεται σε ακτινοβολία. Τα επίπεδα της ακτινοβολίας θεωρούνται ασφαλή για τους ασθενείς.
Η κυριότερες αντενδείξεις της Αξονικής Τομογραφίας Καρδιάς είναι η σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια ( eGFR < 30ml/min/1.73m2) και το ιστορικό αλλεργίας σε ιωδιούχο σκιαγραφικό.
Και στην Αξονική Τομογραφία, οι καρδιακές αρρυθμίες (κολπική μαρμαρυγή, συχνές έκτακτες κοιλιακές συστολές) και η αδυναμία συνεργασίας του ασθενούς να κρατήσει την αναπνοή δύνανται να μειώσουν τη διαγνωστική ακρίβεια.
Τα ιωδιούχα σκιαγραφικά αποβάλλονται μέσω των νεφρών. Ασθενείς με νεφρική νόσο ή σακχαρώδη διαβήτη θα πρέπει να καταναλώσουν επιπλέον υγρά μετά την εξέταση ώστε να επιτευχθεί ταχύτερη αποβολή του σκιαγραφικού.

Μαγνητική ή Αξονική Τομογραφία;
Ποια θεωρείται καλύτερη εξέταση;

Η απάντηση εξαρτάται κυρίως από την ένδειξη της εξέτασης και τους περιορισμούς από πλευράς ασθενούς. Η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς αποτελεί τη μέθοδο αναφοράς για την ακριβή εκτίμηση των όγκων, της μάζας  και της λειτουργικότητας της καρδιάς. Αποτελεί την εξέταση εκλογής στη διερεύνηση μυοκαρδιοπαθειών καθώς είναι η μοναδική απεικονιστική τεχνική που επιτρέπει τον  χαρακτηρισμό των ιστών του μυοκαρδίου και την ανίχνευση  παρουσίας οιδήματος.

Περίπτωση διατατικής μυοκαρδιοπάθειας

Διάταση αριστερής κοιλίας με σοβαρή διάχυτη έκπτωση συσταλτικότητας αριστερής κοιλίας (cine τομή 4 κοιλοτήτων) 
Εκτεταμένη ίνωση μεσοκαρδιακής στιβάδας.

Περίπτωση μυοκαρδίτιδας

Αυξημένη ένταση σήματος στις περιοχές με οίδημα μυοκαρδίου και παρουσία εκτεταμένης ίνωσης στην μεσομυοκαρδιακή και υποεπικαρδιακή στιβάδα.

Περίπτωση αρρυθμιογόνου μυοκαρδιοπάθειας δεξιάς κοιλίας

Cine τομή 4 κοιλοτήτων και cine εγκάρσιες τομές καρδιακών κοιλοτήτων απεικονίζουν σοβαρού βαθμού διάταση και διάχυτη έκπτωση συσταλτικότητας δεξιάς κοιλίας

Περίπτωση μυοκαρδιοπάθειας Takotsubo

Cine
Διάχυτη υποκινησία κορυφαίων τμημάτων (cine τομή 4 κοιλοτήτων
STIR
Αυξημένη ένταση σήματος/παρουσία οιδήματος
LGE
Απουσία μυοκαρδιακής ίνωσης

Και οι δύο τεχνικές είναι ιδιαίτερα σημαντικές στη διερεύνηση καρδιακών όγκων.
Η Μαγνητική Τομογραφία με ένα συνδυασμό ακολουθιών μας δίνει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση του όγκου και την αιμάτωση του ενώ η Αξονική Τομογραφία κυρίως σχετικά με τη ανατομία του όγκου και τη σχέση του με τις γύρω δομές.
Ο ρόλος της Μαγνητικής Τομογραφίας είναι επίσης σημαντικός στη διερεύνηση βαλβιδοπαθειών, ιδίως της τριγλώχινας και της πνευμονικής όπου λόγω της θέσης τους δεν είναι εύκολα προσβάσιμες με το υπερηχογράφημα καρδιάς. Για τη διερεύνηση των μεταλλικών βαλβίδων, όπου λόγω των artefacts οι εικόνες δεν είναι διαγνωστικές, προτιμάται η Αξονική.
Η απουσία έκθεσης του ασθενούς σε ακτινοβολία καθιστά τη Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς ιδανικότερη απεικονιστική μέθοδο για την διερεύνηση ανώμαλης έκφυσης των στεφανιαίων αγγείων σε σχέση με την Αξονική Στεφανιογραφία.
Για τον ίδιο λογο προτιμάται και για τη μετεγχειρητική παρακολούθηση των ασθενών με συγγενείς καρδιοπάθειες και παθήσεις αορτής, καθώς πρόκειται επί το πλείστον για νέους ηλικιακά ασθενείς.

Η Μαγνητική Τομογραφία αντενδείκνυται σε ασθενείς με βηματοδότες/απινιδωτές μη συμβατούς με το μαγνητικό πεδίο. Η ομάδα του Pericardium εμφυτεύει στην πλειονότητα των ασθενών βηματοδότες συμβατούς με μαγνήτη (MRI compatible) προσφέροντας έτσι την δυνατότητα να υποβληθούν σε Μαγνητική Τομογραφία (για οιοδήποτε λόγο όχι μόνο καρδιολογικό) στο μέλλον. Αντιθέτως η Αξονική δεν έχει κανένα περιορισμό.
Σε ασθενείς όπου το ερώτημα είναι ο αποκλεισμός της παρουσίας αθηρωμάτωσης των στεφανιαίων αγγείων, η Αξονική Τομογραφία Καρδιάς σαφώς υπερτερεί λόγω της υψηλότερης διακριτικής ικανότητας στο χώρο σε σχέση με τη μαγνητική τόσο σε σταθερή στηθάγχη όσο και επί οξέος προκάρδιου άλγους.

Αξονική τομογραφία καρδιάς: Σοβαρού βαθμού στεφανιαία νόσος

Αποτελεί επίσης εξαιρετική μέθοδο αξιολόγησης της βατότητας των μοσχευμάτων σε ασθενείς με αορτοστεφανιαία παράκαμψη (CABG). Όσον αφορά στις ενδοστεφανιαίες προθέσεις (stents),η χρήση της περιορίζεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (stent στελέχους αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας , stent διαμέτρου > 3mm).

Διερεύνηση μοσχευμάτων μετά αορτοστεφανιαία παράκαμψη
Εκτίμηση βατότητας stent

Η Αξονική Τομογραφία έχει σαφή ένδειξη για τη παρακολούθηση των στεφανιαίων αρτηριών σε ασθενείς μετά από επέμβαση μεταμόσχευσης καρδιάς. 

Αν και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση ισχαιμίας του μυοκαρδίου με ταυτόχρονο έλεγχο της ανατομίας των στεφανιαίων αρτηριών, η επιπλέον έκθεση σε ακτινοβολία και η επιπλέον χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικού, τη καθιστά υποδεέστερη μέθοδο της Μαγνητικής Τομογραφίας. 

Η Αξονική Τομογραφία Καρδιάς αποτελεί την μέθοδο εκλογής για τα οξέα αορτικά σύνδρομα καθώς είναι εύκολα προσβάσιμη, σύντομη και δύναται να διενεργηθεί σε ασταθείς ασθενείς. 

Επίσης ο ρόλος της είναι πρωταρχικός  στη μελέτη της αορτικής βαλβίδας και των περιφερικών αγγείων κατά το σχεδιασμό διαδερμικής εμφύτευσης αορτικής βαλβίδας (TAVI).

 
Διερεύνηση ανευρύσματος θωρακικής αορτής

Η Μαγνητική Τομογραφία θεωρείται εξέταση εκλογής στη διερεύνηση παθήσεων του περικαρδίου, με την Αξονική Τομογραφία να υπερτερεί μόνο στην διερεύνηση επασβέστωσης του περικαρδίου.

Τι συμβαίνει μετά το τέλος της εξέτασης;

Και στις δύο περιπτώσεις, μετά το πέρας της εξέτασης ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει πλήρως στα καθήκοντα του χωρίς κανένα περιορισμό.

Scroll Up